पन्हाळगड किल्ला बद्दल माहिती | Panhala Fort Information In Marathi Language

पन्हाळगड किल्ला बद्दल माहिती | Panhala Fort Information In Marathi Language

नमस्कार मित्रांनो आज या लेखात आपण पन्हाळगड किल्ला म्हणजेच panhala fort information in marathi बद्दल माहिती जाणून घेणार आहोत. तर चला सुरु करूया

पन्हाळगड किल्ला बद्दल माहिती | panhala fort information in marathi language

पन्हाळगड किल्ला माहिती | panhala fort information in marathi language

राजस्थान आणि दिल्लीप्रमाणे महाराष्ट्राचा अभिमानही खूप कौतुकास्पद आहे. मुंबईपासून ४०० कि.मी. अंतरावर असलेले कोल्हापूर केवळ लक्ष्मी देवीच्या मंदिरासाठीच पर्यटकांमध्ये प्रसिद्ध नाही तर येथील पन्हाळा किल्लाही बऱ्याच लोकांना आकर्षित करते.

पन्हाळा किल्ला हा दक्कन भागातील सर्वात मोठा किल्ल्यांपैकी एक आहे आणि हा महाराष्ट्रातील सर्वात लहान शहर, पन्हाळा येथे आहे. मराठीत पन्हाळा किंवा पहलगडला नागच्या घराचा उल्लेख आहे.सह्याद्रीच्या डोंगर रांगेतून जाताना हा किल्ला दृश्यमान आहे, जो आंतरिक विजापूर ते महाराष्ट्रातील किनारपट्टीपर्यंतचा मुख्य व्यापार मार्ग आहे. त्याच्या प्रमुख स्थानामुळे, मराठा, मुघल आणि ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनी या दख्खनमधील अनेक युद्धांचे केंद्र होते, त्यातील सर्वात प्रमुख पवन खिंडची लढाई होती. कोल्हापूर प्रदेशातील राणी राज्यपाल ताराबाई यांनी आपल्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात हा किल्ला बांधला होता.

पवनखंड, मराठा राजा, सरदार बाजी प्रभू देशपांडे आणि मुगल बादशहा आदिल शहाचा सिद्दी मसूद यांच्यातील लढाया ह्या किल्ल्याची नोंद आहे. या किल्ल्यात महाकाली, अंबाबाई, सोमेश्वर आणि संभाजी II ची मंदिरे आहेत. सर्वात प्राचीन अंबबाई मंदिर असून या किल्ल्यामध्ये जिजाबाईची थडगे आणि एक मराठी कवी मोरोपंत सोधोबा हे मुस्लिम संत आहेत.

इतिहास

हा किल्ला शिलाहार शासक भोज याने ११७७ and ते १२०९ दरम्यान बांधला होता.दुर्ग डेक्कन भागातील सर्वात मोठा किल्ला आहे. दगड आणि शिसा वापरुन बांधलेला हा किल्ला काळाची कसोटी ठरला आहे. या किल्ल्यावर यादव, आदिल शाहिस, बहामनी सुलतान आणि कोल्हापूर किंग यांनी राज्य केले आहे.सातारा येथील एका तांब्याच्या ताटात असे दिसून आले आहे की राजा भोजाने पन्हाळा येथे ११९१ आणि इ.स.११९२ दरम्यान दरबार केला होता. पन्हाळा विजापूरच्या अंमलाखाली आला तेव्हा हा किल्ला बरीच तटबंदीचा होता. किल्ल्यात इब्राहिम आदिल शाहीच्या राजवटीचे वर्णन करणारे अनेक शिलालेख आहेत आणि या किल्ल्यात अजूनही शिवाजी महाराजांची पत्नी असून किल्ल्यात अजूनही ताराबाईंच्या वास्तव्याचे पुरावे सापडले आहेत.

पन्हाळा किल्ला समुद्रसपाटीपासून ३१२७ फूट उंचीवर आहे. हा सर्वात मोठा किल्ल्यांपैकी एक आहे ज्याचा परिघ १४ कि.मी. आहे आणि किल्ल्याखाली एक किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतरासाठी अनेक बोगदे आहेत. मोरांच्या आराखड्यासह विजापुरी शैलीतील वास्तू वापरुन हा किल्ला स्पष्टपणे बांधला गेला आहे.येथील नैसर्गिक सौंदर्य आणि शांतता आपल्याला आकर्षित करते. पन्हाळाचे नाव मिला पन्ना नावाच्या एका वंशाचे आहे ज्याने सुरुवातीला या किल्ल्यावर राज्य केले.

पन्हाळा किल्ला कोल्हापूर-रत्नागिरी रोडवर असून तो ७ कि.मी. क्षेत्रात पसरलेला आहे. सापासारख्या संरचनेमुळे त्याला सापांचा किल्ला देखील म्हणतात. असे मानले जाते की शिवाजी महाराजांनी या किल्ल्यात ५०० पेक्षा जास्त दिवस घालवले.

पन्हाला किले के बारे में रोचक तथ्य

हा किल्ला पन्हाळगड, पहल्ला वगैरे नावानेही ओळखला जातो पण या किल्ल्याचे सर्वात प्रसिद्ध नाव पन्हाळा किल्ला आहे ज्याचा शाब्दिक अर्थ “सापांचे घर” आहे.
हा किल्ला महाराष्ट्रातील कोल्हापूरच्या पश्चिमेस २० किमी उत्तर-पश्चिमेला पन्हाळा येथे आहे. हे सह्याद्री पर्वतरांशाजवळ रणनीतिकदृष्ट्या वसलेले आहे, त्यात विजापूर, महाराष्ट्राचा प्राचीन किनारपट्टीचा प्रदेश समाविष्ट होता.
हा किल्ला पहिल्यांदा ११७८ एडी मध्ये शिलाहाराचा प्रसिद्ध राजा राजा भोज II याने बांधला होता, त्यानंतर १४८९ मध्ये आदिल शाह प्रथम यांनी हा किल्ला पुन्हा वसवला.
इ.स. १६७८ मध्ये जेव्हा शिवाजी महाराज या किल्ल्यावर राज्य करीत होते, त्यावेळी किल्ल्यात सुमारे १५,००० घोडे आणि २०,००० सैन्य होते.
इ.स. १७०० मध्ये राजाराम मरण पावले, त्यानंतर त्यांची राणी ताराबाईंनी हातात सत्ता घेतली आणि आपल्या १२ वर्षाच्या मुलाला शिवाजी दुसरा राजाचा प्रतिनिधी बनवून पन्हाळा किल्ल्यावर राज्य करण्यास सुरवात केली.
या किल्ल्याच्या इतर प्रमुख बांधकामांमध्ये किशोर दरवाजा, वाघ दरवाजा, राजदिंडी बुर्ज, मंदिर आणि थडगे यांचा समावेश आहे.

पन्हाळगड किल्ला बद्दल माहिती | Panhala Fort Information In Marathi Language

कसे जावे

वायुमार्ग-पन्हाळा जवळचे विमानतळ बेळगाव आहे, जे कोल्हापूरपासून १५० कि.मी. अंतरावर आहे. आणि पन्हाळापासून 17२ कि.मी. अंतरावर आहे. पर्यटक विमानतळावरून टॅक्सीद्वारे किंवा बसने पन्हाळा पोहोचू शकतात.

रेल्वेमार्ग – पुणे-मिरज-कोल्हापूर विभागात रेल्वे स्टेशन आहे जे भारतातील सर्व प्रमुख शहरांशी चांगले जोडलेले आहे.

रस्ता-कोल्हापूर ते पन्हाळा सहजपणे टॅक्सी किंवा ऑटोने पोहोचू शकते. कोल्हापूर हे पुणे-बंगळूर राष्ट्रीय महामार्ग क्र ..4 वर आहे. कोल्हापूर ते मुंबई, पणजी, मिरज, सांगली, पुणे, सातारा, सावंतवाडी, सोलापूर आणि बर्‍याच ठिकाणी नियमित राज्य परिवहन बस सेवा उपलब्ध आहेत.

कधी यावे

पर्यटक वर्षभर पन्हाळ्याला भेट देऊ शकतात … इथल्या आनंददायी वातावरणामुळे वर्षभर पर्यटकांचे आकर्षण असते.

नक्की वाचा : Pratapgad Fort Information In Marathi Language

निष्कर्ष

ह्या पोस्ट मध्ये आपण panhala fort information in marathi language बद्दल माहिती जाणून घेतली . ही पोस्ट तुमच्या मित्रांसोबत शेयर करायला विसरू नका.

x